Page 19 - Laverdad_4425
P. 19
KULTURAREN IRRINTZIA
Erlijioa bidaide:
Ameriketako euskal-
nafarren fede bizia
―
BIRIGARRO
EMIGRANTE NAFARRAk hainbat momentutan joan tan euskal festak eta picnic-ak ospatzen dira uda-
dira Ameriketara. Niri-geuri egokitu zaigu nafa- berritik udazkeneko hasierara arte. Horietan ge-
rren migrazio “hurbila” aztertzea: XX. mendeko hienetan Meza katoliko bat izaten da momentu ga-
50, 60 eta 70eko hamarkadetakoak, batez ere. rrantzitsu batean eta zaintzen den zerbait izaten
Nafarren barruan, jakina, baxenafarrak ere sartu da. Parte-hartze handia izaten da eta, liturgian zein
ditugu. abestietan euskara oso presente egoten da, ingele-
Egindako elkarrizketetan ohikoa da ohiturei sarekin batera, noski. Duela urte batzuk arte Baio-
buruz galdetzea eta, normala denez, fedea "erro- nako elizbarrutitik bidaltzen zuten apaiz bat Ame-
tuta" bezala agertzen da bizitzan. Garai haietan, riketako euskaldunak artatzeko, zaintzeko. Aita
Nafarroatik atera ziren garaietan, Euskal Herrian Martxel Tillous zuberotarra izan zen “bidalitako”
bertan, erlijioa naturalagoa zen, txertatua zegoen azkena. Gaixotu zenean (badira hamalau urte in-
eguneroko bizitzan eta urteko sasoi desberdine- guru ordutik) ez da bidalia izan beste apaizik.
tan: sekularizazioa ez zen nagusi eta fedea egu- Hala ere egun AEBetan bada euskal “kape-
nerokoaren parte zen. rau” bat: Aita Antton Eguren, frantziskotar gipuz-
Hori horrela, Ameriketara iristean, migrat- koarra, misioetan ibilia, bederatzi hizkuntza da-
zaile askok fede horri eutsi zioten. Euskaraz ze- kizkiena. Duela 12 urte inguru, Lovainako uni-
kiten kasuetan, adibidez, arrosarioa euskaraz bertsitateko irakaslea orduan, oporretan Euskal
errezatzeko ohitura zuten. Nevadan bizi zen Herrira kotxez zetorrela ohartu zen, irratian ent-
gizon batek esan zigun Agur Maria bere amak, zunda, AEBetan “euskal kaperau” baten beharre-
erakutsi ziola, eta parrokian ingelesez aritzen an zeudela. Berarentzat hori “seinale” bat izan
badira ere, hark euskaraz erantzuten duela, 60 zen bere burua aurkezteko zeregin horretan.
urtez AEBetan bizi ondoren. Bere ordenean baimena eman zioten eta ordutik
Askorentzat, elizara hurbiltzea edo sakramen- lan pastoral bikaina egiten dihardu azkeneko ur-
tuak hartzea zerbait ezaguna da, eta oroitzapenek teetan. konfinamendu garaian egunero (sare so-
nortasuna sendotzen dute lurralde arrotzetan. zialak erabilita) Arrosarioa errezatzen zuen zuze-
AEBetako parrokiako bizitzan ere parte hartzen nean jarraitzeko. Hango euskaldunek harrera
dute batzuek: Mezan laguntzen, gaixoei komu- ezin hobea eskaini diote. North American Basque
nioa eramaten, gizarte zerbitzuetan... Organization delakoak (NABO akronimoz) furgo-
Ezagutu ditugu adibide hunkigarriak: Sparks neta bat eman zion (eta berak Pottoka izenez ba-
herriko bikote bat, egunero Mezan, arrosarioan, taiatu zuen) bere lan pastorala egiteko, eta horre-
eta komunitateko zaintzan. Beste batek, konbert- kin dabil estatu batetik bestera: kalifornia, Neva-
sio prozesu baten ondoren, irakurle eta kantari da, Idaho, Oregon, Wyoming...
gisa dihardu, eta bere senarrak, istripu larria Erlijioa, katolikotasuna bizitzea, euskaldun
igaro ondoren, otoitz-taldeari esker sendatzea askorentzat, ez da atzean utzitako arropa, bai-
“miraria” izan zela kontatu zigun. zik eta bizitza osoko bidaide, makila leiala
Pasa den mendeko 50eko hamarkadatik AEBe- bezain sendoa. ❏
LA VERDAD • 19
