Page 21 - Laverdad_4282

KULTURAREN IRRINTZIA

Belenen sortu

zaigu: Nafarroan
dokumentatutak

o euskarazko
gabon-kanturik
zaharrenetariko

bat
ren barruan. Haren lana XIX. guik, gainera, aurreko bertsio
―
mende amaierako eta XX. bat dokumentatu zuen, XIX.
NAIARA ARDANAZ, EUSKAL mende hasierako etnomusikolo- mende amaierakoa, Anizpeko
PASTORATZA gia-susperraldian kokatzen da, baserrian (Leurtza inguruan)
non doinu zaharrak, moderniza- ahoz transmititua, aldaera
zioak mehatxatuta baitzeuden, modal apurrekin. Horrek baiez-
GABON-kANTEN garaian gaude gordetzeko premia zegoen. tatzen du doinuaren antzinata-
bete-betean, Eguberriak ira- Azpimarratu behar da bildu suna eta bizitasuna.
gartzen eta ospatzen dituzten zen lehen estrofa Bersotxo Letra:
doinuen garaian. bida para biar ditut-ekin has- Bersotxo bida/ para biar ditut /
Globalizazioak beste he- ten zela. Testu horrek izaera Jesusen alabatzeko,/ gogo
rrialde eta hizkuntza batzueta- debozional orokorra zuen, ez onian kanta dezagun / ez dire
ko kantuak ekarri dizkigu, eta zen zehazki gabon-gaia, Jesu- gure galtzeko. / Aditziare aski
horrek gure soinu-horizontea sen gorespenetan zentratua izanen da / biotza erdiratzeko.
aberastu du. Baina, aldi berean, baizik. kopla honen soiltasun Belenen sortu zaigu Jainkua,/
ezinbestekoa da aurreko belau- poetiko handiak oso barnera- arratseko gaberdian,/ hotzez
naldietatik jasotako gure musi- tuta zegoen herri-erlijiotasun dardaraz dago gaixua / lasto
ka-ondare aberatsa ezagutzea, bat islatzen du, eta erraz ego- pixkaren gañian. / Bero ahalez
gozatzea eta ondorengoei kitzen zen testuinguru liturgi- bero dezagun/ apa emanez
transmititzea. ko ezberdinetara. muxuan. ❏
Belenen sortu zaigu adibide Geroago, Polikarpo de Irai-
garbia da, erakusten duena nola zoz Aita kaputxinoak —euskalt-
Nafarroako eta Euskal Herriko zale eta euskara literarioa eta
kantu herrikoiaren doinu zahar erlijiosoa biziberritzeko giltza-
bat finkatu zen eta denborare- rri izan zenak— Belenen sortu
kin esanahi berria hartu zuen, zaigu Yinkoa-rekin hasten den
ahozko transmisioaren eta aditu estrofa erantsi zion. Ekarpen
batzuen esku-hartzearen horrekin, kanta behin betiko
bidez.Doinu hau eskualdean do- gabon-kanten generora bidera-
kumentatutako zaharrenetari- tu zen, Jaiotzaren eszena zehatz
koa da. Aita Donostiak (José bat jasoz: Haurra hotzez dar-
Gonzalo Zulaika) jaso zuen darka lastoaren gainean, eta
1920 inguruan Arraiozen (Baz- beroa eskaintzeko keinu samu- Iruñeko katedraleko Musika
tan), euskal musika-ondarea rra, "apa emanez musuan". kapera-ren interpretazioa. Zu-
biltzeko egin zuen lan handia- Aurelio Sagaseta Arizte- zendaria: Aurelio Sagaseta

LA VERDAD • 21